Olie in perslucht

Een oliegesmeerde compressor gebruikt olie in de compressiekamer voor onder andere smering, afdichting en koeling. Bij een olievrije compressor komt tijdens het compressieproces geen olie in contact met de perslucht. Dit verschil is belangrijk wanneer een toepassing zeer lage oliegehalten vereist.

Een olievrije compressor is vooral interessant wanneer olieverontreiniging een groot risico vormt voor productkwaliteit of processen, bijvoorbeeld in de voedingsmiddelenindustrie, farmacie of gevoelige productie. De keuze hangt af van de vereiste luchtkwaliteit, de bedrijfsomstandigheden en de totale kosten.

Een oliegesmeerde compressor heeft vaak lagere aanschafkosten. Een olievrije compressor kan hogere aanschafkosten hebben, maar kan in kritische toepassingen kosten voor risicobeheersing of aanvullende behandeling beperken. Vergelijk daarom niet alleen de aanschafprijs, maar ook energieverbruik, onderhoud, filtratie en procesrisico's.

Met de juiste combinatie van afscheiding, droging en filtratie kan het oliegehalte sterk worden verlaagd. Of de perslucht aan een specifieke eis voldoet, moet met geschikte specificaties en zo nodig metingen worden vastgesteld. Een filterinstallatie maakt de compressor zelf niet olievrij.

ISO 8573-1 beschrijft kwaliteitsklassen voor perslucht, waaronder klassen voor het totale oliegehalte. De norm helpt om een meetbare kwaliteitseis vast te leggen. De gewenste klasse hangt af van de toepassing; het begrip ‘olievrij’ alleen is daarvoor niet voldoende precies.

Voor totaal oliegehalte heeft klasse 1 een grens van maximaal 0,01 mg/m³ onder de referentievoorwaarden van de norm. Klasse 0 heeft geen universele vaste nulgrens: de overeengekomen grens moet strenger zijn dan klasse 1 en expliciet worden vastgelegd.

Nee. Een olievrije compressor voegt geen olie toe in de compressiekamer, maar de aangezogen omgevingslucht kan al oliehoudende verontreinigingen bevatten. Ook onderdelen verderop in de installatie kunnen de luchtkwaliteit beïnvloeden. Daarom moet de kwaliteit van het complete systeem worden beoordeeld.

Het oliegehalte wordt gemeten met geschikte meetmethoden voor olieaerosolen en oliedamp, afhankelijk van de vereiste kwaliteitsklasse. Voor betrouwbare resultaten laat u de meting uitvoeren op een representatief meetpunt en onder vastgelegde bedrijfsomstandigheden, bij voorkeur door een gespecialiseerd meetbedrijf.

Oliehoudend condensaat stroomt vanuit de condensafvoer naar de olie-waterscheider. Afhankelijk van het type apparaat worden olie en water gescheiden met onder meer zwaartekracht, absorptie en filtermedia. Het behandelde water mag alleen worden afgevoerd wanneer het voldoet aan de geldende lozingseisen.

Wanneer condensaat olie of andere verontreinigingen bevat en niet rechtstreeks mag worden geloosd, is een geschikte behandeling nodig. Bij oliegesmeerde compressoren wordt hiervoor vaak een olie-waterscheider toegepast. Controleer altijd de samenstelling van het condensaat en de lokale afvoervoorschriften.

Een waterafscheider verwijdert vloeibaar water uit de persluchtstroom. Een olie-waterscheider behandelt juist het afgevoerde condensaat en scheidt daarin olie van water. Ze hebben dus een andere functie en staan op verschillende plaatsen in de installatie.

Dat hangt af van de hoeveelheid en samenstelling van het condensaat, het type scheider en de bedrijfsuren. Controleer de afscheider volgens de instructies van de fabrikant en vervang verzadigde filtermedia tijdig. Controle van de kwaliteit van het afgevoerde water kan noodzakelijk zijn.

Bij oliegesmeerde compressoren kan een kleine hoeveelheid smeerolie in de perslucht terechtkomen. Daarnaast kan de aangezogen buitenlucht oliehoudende aerosolen of damp bevatten. Ook verontreinigingen uit bestaande leidingen of componenten kunnen een rol spelen.

Voor vloeibare olieaerosolen wordt doorgaans een geschikt coalescentiefilter gebruikt. Voor oliedamp is vaak aanvullende behandeling met actiefkool nodig. De filterkeuze hangt af van de vervuiling, capaciteit, werkdruk en gewenste ISO 8573-1-klasse.

Oliedruppels zijn relatief grote vloeistofdruppels die deels mechanisch kunnen worden afgescheiden. Olieaerosolen zijn veel fijnere vloeibare deeltjes waarvoor coalescentiefiltratie wordt toegepast. Oliedamp bestaat uit gasvormige oliecomponenten en vraagt een andere behandeling, bijvoorbeeld met actiefkool.

Pak eerst de oorzaak van de olieverontreiniging aan. Controleer daarna de leidingen en aangesloten componenten op achtergebleven olie. Afhankelijk van de vervuiling kunnen reinigen, spoelen of vervangen noodzakelijk zijn. Laat de installatie vervolgens controleren voordat gevoelige apparatuur opnieuw wordt aangesloten.